Hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng khoa học và công nghệ: Hiệu quả bước đầu

ttudbd25/12/2015 03:31 PM

Hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng khoa học và công nghệ: Hiệu quả bước đầu

Hỗ trợ doanh nghiệp (DN) áp dụng các biện pháp sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, bước đầu hình thành và thúc đẩy phát triển thị trường khoa học và công nghệ (KH&CN)… là những kết quả quan trọng thực hiện Dự án (DA) KH&CN hỗ trợ DN Bình Ðịnh giai đoạn 2011-2015.

Theo đánh giá tại Hội nghị tổng kết DA do Sở KH&CN tổ chức vào trung tuần tháng 12.2015, các chương trình hỗ trợ đã cho thấy hướng đi đúng, bám sát mục tiêu hỗ trợ DN ứng dụng KH&CN; bước đầu hình thành liên kết “3 nhà”: nhà nước - nhà khoa học - DN.

Từ hỗ trợ của dự án, Công ty cổ phần Thủy sản Bình Định đã triển khai nhiều giải pháp tiết kiệm năng lượng, mang lại nhiều lợi ích cho DN.

Lợi kép!

Điểm nhấn của DA giai đoạn này là chương trình hỗ trợ kiểm toán năng lượng (KTNL), xây dựng mô hình sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả trong sản xuất, kinh doanh và chiếu sáng đô thị cho 10 DN và 2 thị trấn ở huyện Tây Sơn, Vĩnh Thạnh. Năm 2011, Trung tâm Ứng dụng tiến bộ KH&CN Bình Định (BICASTEP) phối hợp Trung tâm Tiết kiệm năng lượng và tư vấn chuyển giao công nghệ Đà Nẵng phân tích và đánh giá hiện trạng sử dụng năng lượng của các DN sử dụng năng lượng trọng điểm của tỉnh. Qua đó, phát hiện những bất hợp lý trong việc sử dụng năng lượng của DN và đề xuất các giải pháp phù hợp giảm tiêu hao năng lượng.

Ở một số DN, giảm tiêu hao điện được xem là “phao cứu sinh”, góp phần làm giảm giá thành sản phẩm, tăng khả năng cạnh tranh. Năm 2013, từ hỗ trợ của DA, Công ty cổ phần Thủy sản Bình Định (BIDIFISCO) đã triển khai nhiều giải pháp tiết kiệm năng lượng, như: sử dụng hợp lý thiết bị chiếu sáng và hệ thống điều hòa không khí; thường xuyên kiểm tra, bảo dưỡng hệ thống thông gió, đường dẫn nhiệt của điều hòa nhiệt độ để tránh tổn thất điện năng. Trong dây chuyền sản xuất, hạn chế chạy thiết bị không tải và hoạt động trong giờ cao điểm; tăng cường công tác vệ sinh, bảo dưỡng, kiểm tra, đảm bảo thiết bị hoạt động tốt… “Đến nay, BIDIFISCO tiết kiệm được 400 KW điện/tháng, tương ứng giảm được 50 triệu đồng/tháng tiền điện. Công ty chỉ chi ra 203 triệu đồng ban đầu để thực hiện KTNL, nhưng lợi ích đem lại hàng năm đến 225 triệu đồng, thời gian thu hồi vốn trung bình 11 tháng” - ông Lê Văn Quý, Phó Giám đốc BIDIFISCO, phân tích.

Ông Huỳnh Xuân Trường, Giám đốc BICASTEP, cho biết: “Kết quả KTNL hàng năm tại 10 DN đã đạt mức sử dụng năng lượng tiết kiệm 5-10%, cá biệt có đơn vị vượt trên mức 11%, vượt mục tiêu DA đề ra là 5-8%. Quan trọng hơn, đây là cơ sở để DN xây dựng chương trình tiết kiệm năng lượng, đưa ra lộ trình cụ thể tiết kiệm năng lượng một cách bài bản”.

Bên cạnh đó, DA còn triển khai các hoạt động tuyên truyền, tư vấn cho DN; hình thành và phát triển thị trường KH&CN; đẩy mạnh các hoạt động tư vấn hỗ trợ DN. Với việc đưa vào sử dụng sàn giao dịch thiết bị công nghệ trong năm 2015, DN có thêm “kênh” hỗ trợ xúc tiến giao dịch và quảng bá thương hiệu. Từ DA này, các DN còn được “bắt cầu” tham gia nhiều chương trình, DA KH&CN cấp tỉnh và Trung ương để đầu tư dây chuyền sản xuất, tiếp cận công nghệ hiện đại, thêm động lực để đổi mới công nghệ, nâng cao năng suất lao động, chất lượng sản phẩm, qua đó gia tăng năng lực cạnh tranh của đơn vị trên thị trường.

Còn khó khăn, vướng mắc cần tháo gỡ

Tuy vậy, việc triển khai DA vẫn còn không ít khó khăn, vướng mắc. Các chương trình xây dựng cơ sở dữ liệu về công nghệ mới, chương trình hỗ trợ DN khai thác cơ sở dữ liệu sở hữu công nghiệp để ứng dụng vào sản xuất, kinh doanh (SXKD) đến nay vẫn chưa thực hiện được; trong khi đó, kế hoạch hình thành trung tâm ươm tạo công nghệ cao cũng bị “phá sản”. Theo lý giải của ông Huỳnh Xuân Trường, nguyên nhân nằm ở kinh phí hàng năm cấp cho DA rất hạn chế; hầu hết các DN đều ít quan tâm đến đổi mới công nghệ…

Đến nay, số DN tham gia vào DA hỗ trợ trong 5 năm qua vẫn còn ít. Một trong những trở ngại nằm ở thủ tục đăng ký một số chương trình còn phức tạp, điều kiện ràng buộc trong việc vay vốn từ các nguồn quỹ KH&CN quá chặt chẽ. Nhiều DN vừa và nhỏ muốn phát triển sản phẩm mới, không đủ điều kiện để vay vốn. Một khảo sát tại 110 DN trong tỉnh do BICASTEP thực hiện cũng phản ánh hiện trạng này, khi chỉ có 52 DN ứng dụng các máy móc thiết bị tự động hóa hoàn toàn (47,27%); chỉ số ứng dụng Hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001:2008 trong SXKD còn thấp hơn, với 23/110 DN (21%). Đáng quan tâm hơn, chỉ có 50 DN dành chi phí cho nghiên cứu KH&CN ở mức trên 500 triệu đồng/năm (45,45%); trong khi 43 DN không hề có chi phí này (39,1%).

Trên thực tế, mức độ ứng dụng và phát triển KH&CN mà DN có thể đạt được phụ thuộc vào hai yếu tố: tiềm lực của DN (bao gồm cả chính sách và cơ chế hỗ trợ của nhà nước) và DN có thực sự “mặn mòi” với KH&CN. Ông Nguyễn Văn Thịnh, Giám đốc Công ty cổ phần Nước khoáng Chánh Thắng Quy Nhơn, chia sẻ: “Đổi mới KH&CN để SXKD thì DN nào cũng cần, nhưng không phải đơn vị nào cũng đủ “tiềm lực”. Cùng với ý thức và “nội lực” của DN, không nên để “tắc” các dự án, chương trình hỗ trợ về KH&CN của nhà nước”.

Những khó khăn này, ông Nguyễn Hữu Hà - Phó Giám đốc Sở KH&CN - cũng thừa nhận là do nguồn kinh phí cho dự án hàng năm còn thấp. Tổng kinh phí DA tính đến hết năm 2015 chỉ khoảng 1 tỉ đồng, trong khi hầu hết DN tại Bình Định có quy mô nhỏ, ứng dụng KH&CN vẫn còn rất hạn chế. Hiện Sở KH&CN đang xây dựng DA giai đoạn 2016-2020, tập trung vào các chương trình tuyên truyền và đẩy mạnh tư vấn; trọng điểm vẫn là chương trình KTNL, ngoài ra còn thực hiện các chương trình hỗ trợ DN thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng và sản xuất sản phẩm mới…

THU HIỀN

Tin cùng chuyên mục